Dạy học theo phương pháp "Bàn tay nặn bột": Hay nhưng khó nhân rộng

Xuất bản lúc 28/10/2013 09:10:59 Đã xem 674 lần.

 

(BGĐT) - Dạy học theo phương pháp "Bàn tay nặn bột" đã được Sở GD &ĐT Bắc Giang triển khai thí điểm tại hai trường tiểu học trên địa bàn tỉnh. Qua một năm thực hiện cho thấy, bên cạnh những ưu việt của phương pháp này thì còn bộc lộ nhiều khó khăn nếu triển khai đại trà.
Tiết học bằng phương pháp" Bàn tay nặn bột" của cô và trò trường tiểu học thị trấn Vôi, Lạng Giang (Bắc Giang).
 
Tăng thực hành, thực nghiệm
 
Tiết học môn Khoa học với tên bài "Không khí có những tính chất gì?" của lớp 4A- trường Tiểu học Tân Mỹ (TP Bắc Giang) dạy theo phương pháp " Bàn tay nặn bột" diễn ra rất hào hứng sôi nổi. Các em được chia thành 5 nhóm. Sau khi cô giáo nêu tên bài, học sinh sẽ viết ra những hiểu biết của mình về không khí và tổng hợp vào một tờ giấy riêng của nhóm. Tiếp đó, cô giáo yêu cầu từng nhóm báo cáo kết quả về tính chất của không khí. Từ những hiểu biết ban đầu của mình về không khí, các em tự làm các thí nghiệm tương ứng với mỗi tính chất của không khí.

Với phương pháp học trên, các em học sinh phải tư duy ngay từ khi cô giáo nêu tên bài và đặt ra các câu hỏi xoay quanh chủ đề của tiết học. Bởi trong phương pháp "Bàn tay nặn bột" yêu cầu đặt ra đối với giáo viên là tạo tình huống để học sinh phát hiện ra vấn đề trong bài học. Qua đó, tạo cho học sinh có thói quen phát hiện và giải quyết vấn đề. Sách giáo khoa và cô giáo chỉ có vai trò định hướng và đối chiếu với kết quả mà các em tự tìm hiểu, thảo luận, làm thí nghiệm và rút ra kết luận.

"Bàn tay nặn bột" là  phương pháp giáo dục mới có nguồn gốc từ nước ngoài. Chương trình tập trung phát triển khả năng nhận thức của học sinh một cách khoa học nhất, giúp các em nắm bắt kiến thức bằng cách tự đặt mình vào tình huống thực tế, từ đó khám phá ra bản chất vấn đề. Vai trò của giáo viên ở phương pháp này không phải là truyền thụ kiến thức dưới dạng thuyết trình, trình bày mà giúp các em xây dựng kiến thức bằng cách thầy - trò cùng hành động.

Năm học 2012 - 2013, trường tiểu học Tân Mỹ (TP Bắc Giang) và trường tiểu học thị trấn Vôi (Lạng Giang) được Sở GD & ĐT Bắc Giang chọn tổ chức dạy thí điểm phương pháp "Bàn tay nặn bột" ở khối lớp 1, 2 và 4. Qua đó cho thấy, đa phần học sinh đã chủ động trong học tập, khơi gợi được khả năng tư duy của học sinh. Đồng thời, nâng cao kỹ năng làm việc theo nhóm, kỹ năng diễn đạt, nhất là đối với bậc tiểu học môn Tự nhiên và Xã hội, môn Khoa học có khá nhiều tiết học thực hành, thực nghiệm. Chất lượng dạy học của các môn Tự nhiên và Xã hội, Khoa học của các lớp được áp dụng thí điểm đã cao hơn hẳn so với những lớp khác. 
 
Tiếp cận một phương pháp mới, hay là điều rất tốt trong giáo dục. Thế nhưng, dạy theo phương pháp "Bàn tay nặn bột", những học sinh có học lực trung bình, yếu sẽ khó tiếp thu bài giảng. Các em chưa nắm chắc được lý thuyết của bài học sẽ rất vất vả trong thực hành, thực nghiệm".

Cô Hoàng Thị Minh, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Tân Mỹ (TP Bắc Giang)
Cô Ngô Thị Thúy, giáo viên trường tiểu học thị trấn Vôi nhận xét: "Dạy học bằng phương pháp "Bàn tay nặn bột", giáo viên thấy rõ học sinh rất hứng thú vì thế tiếp thu bài giảng chủ động hơn. Đặc biệt là phát triển kỹ năng thực hành, khả năng quan sát của từng học sinh. Do vậy, học sinh không chỉ nhớ lâu mà còn hiểu rõ nội dung tiết học".

Cần linh động hơn trong mỗi tiết dạy

Không thể phủ nhận những ưu việt của phương pháp "Bàn tay nặn bột", tuy nhiên qua một năm thí điểm phương pháp này cũng bộc lộ những hạn chế, khó khăn khi triển khai nhân rộng. Nhiều giáo viên cho rằng: Cấu trúc chương trình SGK của các môn Tự nhiên và Xã hội, Khoa học còn nặng về lý thuyết. Ở một số bài lượng kiến thức cần truyền tải cho học sinh tương đối nhiều, thời gian 35- 40 phút dạy học theo phương pháp " Bàn tay nặn bột " là không đủ, đa phần kéo dài hơn so với quy định nên ảnh hưởng đến các tiết học khác. Ngoài ra, thiết bị phục vụ cho thí nghiệm ở các trường hiện nay chưa đầy đủ, việc sáng tạo thiết kế các đồ dùng dạy học theo phương pháp "Bàn tay nặn bột" còn gặp nhiều khó khăn với cả giáo viên và học sinh. 

Năm học 2013- 2014, 2 trường được chọn thí điểm dạy học theo phương pháp này, nhà trường dự kiến sẽ mở rộng phạm vi ứng dụng ra với các lớp không thuộc diện thí điểm. Ngoài ra, Sở GD & ĐT cũng khuyến khích các trường tiểu học trên địa bàn tỉnh tùy theo điều kiện của từng trường, chủ động lựa chọn nội dung, xây dựng kế hoạch dạy học phù hợp với phương pháp "Bàn tay nặn bột”. 

Để khắc phục những khó khăn khi áp dụng vào thực tế giảng dạy đại trà theo phương pháp này, tại hai trường đang thực hiện thí điểm, mỗi tiết học theo phương pháp "Bàn tay nặn bột" đều được nhà trường linh động cho phép kéo dài thêm từ 10 đến 15 phút. Các tổ chuyên môn và giáo viên có thể lựa chọn một số bài để dạy theo phương pháp "Bàn tay nặn bột". Số bài học dạy theo phương pháp này có thể tăng dần qua các năm. Ngoài ra, giáo viên có thể linh hoạt ứng dụng những đồ dùng đơn giản từ những vật liệu có sẵn hoặc do giáo viên và học sinh tự làm để phục vụ bài giảng.
                                                                                                                                                                 Vân Anh

Các tin đã đưa

Đào tạo trực tuyến - TTHLSP

 gdpt